Deyimler ile Atasözleri Arasındaki Farklar

PAYLAŞ:

Deyim ve atasözleri konusu çok basit gibi görünse de çoğu öğrencinin kafasını karıştıran konulardır. Öğrenciler, bir söz grubunun deyim veya atasözü olduğunu bilirler; ancak deyim mi yoksa atasözü mü olduğuna bir türlü karar veremezler. Nitekim, bana çokça yöneltilen ,’’deyimleri atasözünden nasıl ayırırız, deyimlerle atasözleri arasındaki fark, deyim mi atasözü mü’’ ifadeler bu söylediklerimi doğrular niteliktedir. Bu iki konunun daha iyi anlaşılması için, öncelikle atasözü ve deyimlerin özelliklerinden kısaca bahsedip, daha sonra atasözü ile deyimlerin arasındaki farkı anlatmaya çalışalım.
Atasözü Nedir?
Geçmişten beri söylenegelen, herhangi bir konuda bir kural niteliği taşıyan, söyleyeni belli olmayan yani anonim olan kısa ve özlü sözlerdir. İşte atasözü için böyle bir tanımlamaya gidebiliriz. Bu tanımda atasözlerini deyimlerden ayıran en can alıcı ifade ‘’bir kural niteliği taşıyan’’ ifadesidir. Evet, atasözleri bir kural niteliğindedir ve bu kurallar insanlara bir yol gösterir, bir mesaj verir veya insanların herhangi bir konudan ders çıkarmasını sağlar. Atasözleri tam bir cümle özelliği taşıyan ifadelerdir. Örneğin ‘’Ağaç yaş iken eğilir.’’ atasözü tam bir cümle özelliğindedir. Aynı zamanda bir kural niteliğindedir; çünkü eğitimin küçük yaşlarda olması gerektiğini, ya da zamanında olması gerektiğini vurgular. Söyleyeni belli değildir yani anonimdir. Kısa ve özdür. Belki sayfalarca anlatılabilecek bir konu tek bir cümle ile ifade edilmiştir.
Deyim Nedir?
   Gerçek anlamından tamamen uzaklaşarak, mecaz bir anlam kazanan, herhangi bir durumu kısa ifadelerle anlatmaya çalışan, çoğu defa cümle özelliği taşımayan ve söyleyeni belli olmayan yani anonim olan söz gruplarıdır. Deyimler en az iki kelimeden oluşurlar, kısaca bir deyim bir kelimeden oluşamaz diyebiliriz. Her zaman olmasa da deyimlerdeki ifadeler ile anlatılmaya çalışanlar arasında bir benzerlik söz konusu vardır. Örneğin ‘’karnı zil çalmak’’ deyiminde bu olay görülmektedir. Nasıl mı? Karnı acıkan bir insanın bağırsakları farklı farklı sesler çıkarırlar. Bu sesler karın bölgesinden geldiği için, çok acıkmak ifadesi ‘karnı zil çalmak’ deyimiyle ifade edilmiştir. Deyimler genellikle cümle özelliği taşımazlar; ancak cümle özelliği taşıyan deyimler de yok değildir. Örneğin ‘’Atı alan Üsküdar’ı geçti.’’ veya ‘’Geçti bor’un pazarı, sür eşeğini Niğde’ye.’’ İfadeleri deyim oldukları halde bir cümle özelliği taşımaktadır. Atasözü ve deyimlerle ilgili az-çok bilgi sahibi olduğumuza göre bunların benzerliklerine ve deyimler ile atasözleri arasındaki farklara göz atalım.
Deyimler İle Atasözleri Arasındaki Benzerlikler
1 – İkisinin de söyleyeni belli değildir, yani anonimdir.
2 – İkisi de kısa ifadelerden oluşur.
3 – İkisi için de cümle olma durumu söz konusu olabilir. (atasözleri her zaman, deyiler nadiren)
4 – İkisi de mecaz anlamda olabilir. (deyimler her zaman, atasözleri bazen)
Deyimler İle Atasözleri Arasındaki Farklar
1 – Atasözleri bir kural, bir düstur yani herkes tarafından kabul görmüş bir niteliğe sahipken, deyimlerin öyle bir özelliği yoktur.
   Örnek: ‘’Damlaya damlaya göl olur.’’ Bu atasözümüzde herkesçe kabul görmüş bir anlam vardır. Küçük birikimlerle, çok daha büyük birikimlerin oluşabileceği ifade edilmiştir. Yani bir kural niteliğindedir.
Örnek: ‘’ayaklarına kara sular inmek’’ deyiminde ise bir kural olma, herkesçe kabul görme gibi bir anlam yoktur.
2 –Atasözleri bir ders yani mesaj verir. Kısacası öğreticidir. Deyimlerin ise öğretici olma özelliği yoktur. Sadece bir durumu mecaz yollarla ifade eder.
Örnek: ‘’Dost kara günde belli olur.’’ Atasözünde bize bir mesaj verilmek istenmiş. Kötü gün görmeden birine dost diyemeyeceğimizi, kötü günümüzde yanımızda olup bize destek verenlerin dost olabileceği anlatılmaya çalışılmış. Ancak;
Örnek: ‘’etekleri zil çalmak’’ deyiminin bize bir ders verdiğini, çok öğretici olduğunu söyleyecek olan varsa beri gelsin. Ama yoktur herhalde.
3 – Atasözleri cümle özelliğindedir.
Örnek:
Ak akçe kara gün içindir,
Meyveli ağacı taşlarlar.
Üzüm üzüme baka baka kararır.
     Deyimlerin ise genellikle öyle bir özelliği yoktur.
Örnek:
Gözüne girmek, gözünden düşmek, ödü patlamak…
4 – Atasözleri çoğu defa hem gerçek anlamda hem de mecaz anlamda düşünülebilir; ama deyimler sadece mecaz anlam taşırlar.
Örnek: ‘’Ağaç yaş iken eğilir.’’ Gerçekten de ağaç yaş iken eğilir. Kurumuş olan ağaç eğilmez, kırılır.İşte bu şekilde gerçek anlamda düşünülebileceği gibi ‘’eğitimin zamanında yani çocuklukta verilmesi gerektiği’’ şeklinde de düşünülebilir.
   Sevgili öğrenciler, bu yazının sizler için yararlı olacağını düşünüyorum. Umarım deyimlerle atasözleri arasındaki farkları kavramışsınızdır. Bu yazıyı okuyup da oh be sonunda anladım diyenler lütfen bize yorum yazsınlar. Aynı zamanda her türlü sorunuza açığız. Alttaki yazıları okumanızı da şiddetle tavsiye ederim! Başarılar...
Paragraf Sorularını Çözmenin Püf Noktaları
Dil Bilgisi Nasıl Öğrenilir?
Test Çözme Teknikleri

YORUMLAR

BLOGGER YORUMLARI: 24
Loading...
Ad

Cilt Bakımı,115,Çocuk Gelişimi,38,DGS,187,Eğitim,464,Genel,35,Genel Sağlık,67,Klima,52,Konu Anlatımları,49,KPSS Taban Puanları,168,Maaşlar,31,Öğrencilere Tüyolar,58,Saç Bakımı,27,Üniversite Bölümleri,756,VİDEOLAR,1,
ltr
item
Eğitim ve Sağlık Sitesi: Deyimler ile Atasözleri Arasındaki Farklar
Deyimler ile Atasözleri Arasındaki Farklar
deyimler ile atasözleri arasındaki farklar nelerdir, deyim ve atasözlerini karıştırıyorum
Eğitim ve Sağlık Sitesi
http://www.egitimsaglik.com/2013/11/deyimler-ile-atasozleri-arasndaki.html
http://www.egitimsaglik.com/
http://www.egitimsaglik.com/
http://www.egitimsaglik.com/2013/11/deyimler-ile-atasozleri-arasndaki.html
true
2743778651510976752
UTF-8
Yüklenen Tüm İçerikler Herhangi bir içerik bulunamadı. HEPSİNİ GÖRÜNTÜLE Devamını oku Cevapla Cevaplamaktan vazgeç Sil Tarafından: Ana Sayfa SAYFALAR İÇERİKLER Hepsini Görüntüle SİZİN İÇİN ÖNERDİĞİMİZ DİĞER İÇERİKLER ETİKET ARŞİV ARAMA TÜM İÇERİKLER Aradığınız kelimeye ilişkin bir içerik bulunamadı. Ana Sayfaya Dön Pazar Pazartesi Salı Çarşamba Perşembe Cuma Cumartesi Paz Pzts Sal Çrş Perş Cuma Cmrts Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık Ocak Şub Mar Nis Mayıs Haz Tem Agus Eyl Ekim Kas Aralk biraz önce 1 dakika önce $$1$$ minutes ago 1 dakika önce $$1$$ hours ago Dün $$1$$ days ago $$1$$ weeks ago 5 haftadan önce Takipçiler Takip Et BU İÇERİK ÖZELDİR İçeriği görmek için paylaşın Tüm kodu kopyala Tüm kodu seç Tüm kodlar kopyalanmıştır. [CTRL]+[C] (or CMD+C with Mac) kullanabilirsiniz kopyalamak için