de'lerin Yazımı

PAYLAŞ:


   Püf Noktayı Mutlaka Okuyun! Yazının uzunluğuna bakıp kaçmayın sakın, pişman olursunuz!

‘’-de’’, ‘’-da’’ eki ile ‘’de, da’’ bağlacı, bunların nasıl yazılması gerektiği ile ilgili tam bir bilgisi olmayan her kişi tarafından, maalesef yanlış yazılmaktadır. Türkçe dil bilgisi kurallarına hakim bir kişi, bunları her şekilde doğru yazabilir; ancak bu durum pek de mümkün değildir. İşte bu yazımın amacı da Türkçenin tüm kurallarını bilmeyen veya bilmeye gerek görmeyen kişilerin de, bu ek ve bağlacı doğru bir şekilde kullanması, böylece farklı anlamalara sebebiyet vermemesidir.

   Aslında, bu konu ile ilgili püf noktayı açıkladığımda, -de eki ve de bağlacını birbirinden ayırt etmenin ne kadar basit olduğunu görecek ve buna kendiniz bile şaşıracaksınız. Ben bunu şimdiye kadar neden öğrenmedim, diyeceksiniz. Ancak şunu söylemeliyim ki, öyle üç kuruşa beş köfte vermek yok. –de, -da eki ve de, da bağlacından biraz bahsettikten sonra, işimize yarayacak püf noktaya geleceğim. Sizden istediği yazının tamamını okumanızdır. Zaten tamamını okumadığınız takdirde, yanlış yönlendirmelere girebilirsiniz, benden söylemesi.

-de, -da eki Nasıl Yazılır?

Adı üzerinde, -de, -da birer ektir ve Türkçede ekler daima kendisinden önceki sözcükle bitişik yazılmaktadır. (olumsuzluk anlamı veren bazı ekler de mevcuttur; ancak onlar sözcüğün başına eklenir. Örnek:bi-çare=çaresiz gibi. Ayrı bir konu… Maksat, bulunsun)

-de, -da eklerimiz de, aynen diğer ekler gibi bitişik yazılmaktadır. Bu ekler Türkçede, ‘’isim hal ekleri’’ kapsamında ‘’bulunma eki’’ olarak adlandırılmaktadır. Ve eklendiği sözcüklerde, sadece –de, -da halinde bulunmaz. Aynı zamanda –te, -ta olarak da bulunabilir. Bu durum, ünsüz sertleşmesinin (ünsüz benzeşmesi) gerçekleşmesi gerektiği durumlarda ortaya çıkar. Yani sonu sert ünsüzlerle biten bir sözcüğe –de, -da eki eklendiğinde, bu ek sert sessize uyum göstererek sertleşir ve –te, -ta halini alır. Bu eke ‘’bulunma hali’’ denildiği gibi, ‘’ismin –de hali’’ de denilebilir.

-de ekine örnekler:

Kitabını masada bırakmış.

Yarın evde oturmayı düşünüyorum.

Karabük’te demir-çelik fabrikaları bulunmaktadır.

Ağaçtaki elmaları, o düşürmüş.


Bağlaç Olan ‘’de, da’’ Nasıl Yazılır?

   Bağlaç olan de, da bir ek değildir. Bir bağlaçtır, yani iki farklı yargıyı birbirine bağlamakla görevlidir. Cümlelerde başka durumların, kişilerin, nesnelerin varlığının da olduğunu belirtmektedir. Kimi zaman da pekiştirme görevi ile kullanılmaktadır. Ancak ne görevle kullanılmışsa kullanılsın, mutlaka ayrı yazılır ve hiçbir zaman ‘’te’’, ‘’ta’’ halini almaz. Çünkü kendisinden önceki sözcük ile dil bilgisi konusunda bir ilgisi yoktur.

‘’de’’ bağlacına örnekler:

Bu sınava o da girecekmiş.

Gelirken, kalemleri de getir.

Yanımıza kibrit de çakmak da aldık.


de lerin Yazımı (- de eki ile de bağlacı nasıl ayırt edilir)

   -de eki ile de bağlacını birbirinden ayırt edebilmeniz için size iki yöntem anlatacağım. Her ikisi de son derece pratik yöntemlerdir. Ancak şunu da belirteyim ki dil bilgisinde istisnalar daima mevcuttur. Mevcut olamasa bile size öyle gelebilir.

-de eki ile de bağlacını ayırt etmek için 1. Yöntem

   -de eki ile de bağlacını ayırt edebilmek için, onları cümleden çıkarırız. Cümlenin şekil yapısında herhangi bir bozukluk olursa o ‘’de’’ ektir ve bitişik yazılır.

   Yine de, da’yı cümleden çıkardığımızda cümle şekilsel olarak bozulmuyorsa, o de, da ise bağlaçtır ve ayrı yazılır.

Şimdi yukarıdaki örneklerimize bu durumu uygulayalım bakalım.


Ek olan –de


Kitabını masada bırakmış.

Yarın evde oturmayı düşünüyorum.

Karabük’te demir-çelik fabrikaları bulunmaktadır.

Ağaçtaki elmaları, o düşürmüş.


 -de, -da’ları çıkarıyoruz şimdi;


Kitabını masa bırakmış.

Yarın ev oturmayı düşünüyorum.

Karabük’ demir-çelik fabrikaları bulunmaktadır.

Ağaç..ki elmaları, o düşürmüş.

   Sanırım cümlelerin bozulduğunu fark ettiniz.


Bağlaç Olan ‘’de, da’’


Bu sınava o da girecekmiş.

Gelirken, kalemleri de getir.

Yanımıza kibrit de çakmak da aldık.


de’leri çıkaralım


Bu sınava o .. girecekmiş.

Gelirken, kalemleri .. getir.

Yanımıza kibrit .. çakmak .. aldık.

   Şimdi de cümlelerde herhangi bir yapı bozukluğu oluşmadığını gördük.

Not: Bağlaç olan ‘’de’’ cümleden çıkarıldığında, anlam daralması olabilir; ancak bizim dikkat etmemiz gereken, cümlenin şekilsel olarak bozulmamasıdır.


-de eki ile de bağlacını ayırt etmek için 2. Yöntem

  

    Şunu söylemeliyim ki bu yöntem bilinen bir yöntem değildir. Bu yöntemi uygulamak da son derece basittir. Tek yapmanız gereken, de ve da’lardan sonra ‘’ki’’ ekini getirmektir. De’lerden sonra ki eklediğinizde düzgün bir kelime oluşuyorsa o ‘’de, da’’lar ektir ve bitişik yazılır. Bozuk bir kelime oluşuyorsa da bağlaçtır ve ayrı yazılır. Dilerseniz, aynı örneklerimize tekrar uygulayalım.


Ek olan –de örnekleri


Kitabını masadaki bırakmış.

Yarın evdeki oturmayı düşünüyorum.

Karabük’teki demir-çelik fabrikaları bulunmaktadır.

Ağaçtaki elmaları, o düşürmüş.

   Gördüğünüz gibi ‘’ki’’ eklediğimizde kelime bozuk bir kelime halini almadı. Şimdi de bağlaç olan de’lere uygulayalım bakalım.


Bağlaç olan ‘’de’’ örnekleri


Bu sınava o daki girecekmiş.  –odaki, düzgün bir kelime olmadı

Gelirken, kalemleri deki getir. –kalemlerideki, düzgün bir kelime olmadı

Yanımıza kibrit deki çakmak daki aldık. –kibritdeki, çakmakdaki, İşte bu da istisnamız. Her zaman hazırlıklı olmalıyız. Bu da, Türkçe dilbilgisi öğrenmeniz için ibret olsun. (gülücük)

   Yazımız bundan ibaret. Umarım hepiniz, konuyu iyice kavrayabilmişsinizdir. Başarılar…

YORUMLAR

BLOGGER YORUMLARI: 5
Loading...
Ad

Cilt Bakımı,115,Çocuk Gelişimi,38,DGS,187,Eğitim,464,Genel,35,Genel Sağlık,69,Klima,52,Konu Anlatımları,49,KPSS Taban Puanları,168,Maaşlar,31,Öğrencilere Tüyolar,59,Saç Bakımı,27,Üniversite Bölümleri,756,VİDEOLAR,1,
ltr
item
Eğitim ve Sağlık Sitesi: de'lerin Yazımı
de'lerin Yazımı
-de eki ile de bağlacını ayırt etme yöntemleri
Eğitim ve Sağlık Sitesi
http://www.egitimsaglik.com/2013/12/de-lerin-yazm.html
http://www.egitimsaglik.com/
http://www.egitimsaglik.com/
http://www.egitimsaglik.com/2013/12/de-lerin-yazm.html
true
2743778651510976752
UTF-8
Yüklenen Tüm İçerikler Herhangi bir içerik bulunamadı. HEPSİNİ GÖRÜNTÜLE Devamını oku Cevapla Cevaplamaktan vazgeç Sil Tarafından: Ana Sayfa SAYFALAR İÇERİKLER Hepsini Görüntüle SİZİN İÇİN ÖNERDİĞİMİZ DİĞER İÇERİKLER ETİKET ARŞİV ARAMA TÜM İÇERİKLER Aradığınız kelimeye ilişkin bir içerik bulunamadı. Ana Sayfaya Dön Pazar Pazartesi Salı Çarşamba Perşembe Cuma Cumartesi Paz Pzts Sal Çrş Perş Cuma Cmrts Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık Ocak Şub Mar Nis Mayıs Haz Tem Agus Eyl Ekim Kas Aralk biraz önce 1 dakika önce $$1$$ minutes ago 1 dakika önce $$1$$ hours ago Dün $$1$$ days ago $$1$$ weeks ago 5 haftadan önce Takipçiler Takip Et BU İÇERİK ÖZELDİR İçeriği görmek için paylaşın Tüm kodu kopyala Tüm kodu seç Tüm kodlar kopyalanmıştır. [CTRL]+[C] (or CMD+C with Mac) kullanabilirsiniz kopyalamak için