İyelik Eki ile Kişi Ekleri Arasındaki Fark

   Türkçede birbirine benzeyen bazı ekler, öğrenciler tarafından çoğu defa karıştırılmaktadır. Karıştırılan bu eklerden en belirginleri ise iyelik ekleri ve şahıs yani kişi ekleridir. Çünkü bu iki ek de bazı şahıslarda aynı şekilde kullanılmaktadır. Örnek: ‘’Araba-m’’ sözcüğündeki ‘’m’’ harfi iyelik eki iken; ‘’Gel-di-m’’ sözcüğündeki ‘’m’’...

1046 5
   Türkçede birbirine benzeyen bazı ekler, öğrenciler
tarafından çoğu defa karıştırılmaktadır. Karıştırılan bu eklerden en
belirginleri ise iyelik ekleri ve şahıs yani kişi ekleridir. Çünkü bu iki ek de
bazı şahıslarda aynı şekilde kullanılmaktadır. Örnek:
‘’Araba-m’’
sözcüğündeki ‘’m’’ harfi iyelik eki iken;
‘’Gel-di-m’’
sözcüğündeki ‘’m’’ şahıs eki yani kişi ekidir. Durum böyle olunca da hangi ekin
iyelik eki, hangi ekin şahıs eki olduğu karıştırılabiliyor. Peki, iyelik eki
ile kişi eki nasıl ayırt edilir, bir ekin iyelik eki mi yoksa şahıs eki mi
olduğu nasıl anlaşılır. Önce her iki eke de kısaca değinelim isterseniz.
İyelik Eki
(Sahiplik eki)
Bu ek, sahiplik eki olarak da adlandırılmaktadır; çünkü
eklendiği kelimenin sahibini bildirir. Şimdi yukarıda da verdiğimiz ‘’araba’’
örneği ile örnek vermeye çalışalım:
Araba-m,
araba-n, araba-s-ı, araba-mız, araba-nız,
araba-ları
Anladığınız üzere altını çizdiğimiz ekler iyelik ekleridir
ve ‘’araba’’nın kime ait olduğunu göstermektedir. Sırası ile; benim arabam,
senin araban, onun arabası, bizim arabamız, sizin arabanız, onların arabaları.
Yani arabanın sahibi benim, sensiz veya onlar…
Kişi Ekleri (şahıs
ekleri)
Kişi eklerini; bir eylemin kim tarafından yapıldığını, yani
o eylemin kişisini bildiren ekler olarak tanımlayabiliriz. Örneğin;
Gel-di –m,
gel-di-n, gel-di, gel-di-k, gel-di-niz, gel-di-ler
Gördüğünüz gibi; altını çizdiğimiz ekler yardımı ile
‘’gel-‘’ fiilinin (eyleminin) kim tarafından, yani hangi kişi tarafından
yapıldığını öğrenmiş oluyoruz. Yani burada bir sahiplik söz konusu değil.
Sadece eylemi yapanın bildirilmesi söz konusu…
İyelik Eki İle
Kişi Eki Arasındaki Fark
Yukarıdaki örnekleri yazdıktan sonra eminim ki burada; ikisi
arasındaki farkı anlatmaya bile gerek kalmayacak; ama yine de tek cümle ile
açıklayalım: İyelik ekleri eklendiği kelimenin kime ait olduğunu gösterirken;
kişi ekleri, eklendiği kelimenin (eylem) kim tarafından yapıldığını
bildirmektedir.

İşte bu kadar! Anlaşılmayan bir nokta olursa sorabilirsiniz.
Bu arada yorumlarınızı da lütfen eksik etmeyin!
Etiketler

Yorum Sırası Sizde

5 comments

  1. Adsız Cevapla

    Harika öğrenemediğim şeyleri ögrendim

  2. Adsız Cevapla

    Emeği geçen herkese teşekkür ederim.Güzel bir site tavsiye ederim.

  3. Adsız Cevapla

    yhtry

    1. Adsız Cevapla

      abuk subuk yorum yapma

  4. Adsız Cevapla

    Eyvallah güzel bir anlatım olmuş

css.php